Indabuko Yakho
Inqolobane yomlando kaZulu

Ama-categories

Imithi yesintu (Izincazelo nezithombe)

Umlando ngoMhadu Msweli Nxele

    Umlando ngoMhadu ka Mandeku ka Myambo kaZaza kaMsweli -Kuloba u-Mfanafuthi Nxele UMhadu Msweli Nxele wayengomunye wosomaqhinga bempi yaseSandlwana ( 1879 Anglo-Zulu war).ISilo uCetshwayo sesibona ukuthi amangisi afuna uketula umbuso kaZulu, ngonyaka we (1878) saqhamuka necebo lokuqiniso impi yaso ngokuthi sihlele ukuthi kuthengwe izibhamu kuMapukezi. Elinye icebo leSilo ukuthi siyocela usizo kubantu baso ababakhe esilungwini (Natal) ukuthi basilekelele mhla kuyiwa empini. Saphinda sacela abantu abazinjoli esibhanyini. Leso sicelo sabhekiswa kuMhadu eNatal. UMhadu ube esecela izin... qhubeka ufunde »

Umlando ngeNkosi uSekonyela Molefe 

INkosi uSekonyela Molefe  yabe iyiNkosi yabaSuthu abawuhlobo lwabaTlokwa.  AbaTlokwa baphuma kubaKgatla , abaKgatla bona bephuma kubaHurutse . Inkosi uSekonyela yazalwa ngowe 1804 izalelwa lapho osekuyiNtabazwe khona (Harismith) . Uyise weNkosi kwakuyiNkosi uMokotjo , unina weNkosi uSekonyela kwakunguMaNthantisi wayeqhamuke kubeSuthu abawuhlobo lwaBasia. Phela abaSuthu bahlukaniswe izigatshana eziningi.  Igama langempela  le Ndlovukazi uMaNtshantisi kwakunguMonyalue . Le Ndlovukazi kwathi ngemuva kokuthola kwayo ingane yokuqala ogama layo kwakunguNthantisi yashintshwa igama yabizwa ngelika MaNthantisi nokuyigama elagcina selichume kakhulu . Empeleni ukuthi MaNthantisi kuchaza ukuthi Mama ka MaNthantisi ngesiZulu. ONthantisi wayeyintombazana, nguyena owelanywa nguSekonyela owaba yiNkosana yoMndeni. UYise kaSekonyela inkosi uMokotjo yakhothama ngowe 1813  uSekonyela esemncane kakhulu  kwaphoqa ukuba abanjelwe ngu Nina uMaNthantisi . Akucaci kahle ukuthi inkosi uMokotjo yakhothama kanjani , kukhona umlando othi yabulwa ngaBafokeng bakaSebendwane  . Kodwa abanye bathi qha , iNkosi uMokotjo yadungezela . UMaNthantisi kuthiwa wayenguSibidi gidi weqhawekazi . Kuthiwa wayephuma nempi yakhe uma iyohlasela . Ayihole aphinde ayididiyele. Kwakwahamba kwahamba

Khulu

Mntungwa Khulu Khulu ka Bayeni Nina enithi nidla beniyenga umuntu ngendaba Mambulazi amahle Mambulazi aluhlazana Nina bakaNomayekethe ka Ndaba (kushiwo uNongila Mabaso) Nina baka Jokozela ka Bayeni Nina bakaManzezulu ka Bayeni Nina enadla izimfe zimbili kwaphuma khambi linye Bantwana beNkosi Nina ba... qhubeka ufunde »

Kaibe

Ke Kaibe oa habo Ralebolelo! Mofokeng oa ha Mampulungoana Phahla, oa ha ma’ khomo ha e tsoale bosiu. E tsoale motseare banana ba e shebile. Ha e ka tsoala bosiu e kaba e ea hlola. Ke le totomana, ke le nyela tlatlana ke le lekitlisa ka lilomo.  

Izigaba ezinhlanu zabeNguni

IZIGABA ZABANGUNI:         1. AmaNtungwa Nguni: Biyela Bukhosini(AmaNtshali lawo) Buthelezi Dladla Dludla Gumede[Qwabe] Khoza Khumalo Khuzwayo Khwela Lushozi Mabaso Mabizela Majola Makhanya Makhoba Mashazi(AmaNtshali lawo) Manzini Maqungebe Ngobese Mathenjwa Mbatha Mbeje Mchunu: ... qhubeka ufunde »

Madibela

Ke Madibela, Nare kgoduma lerole ngwana mmanareng a kgomo. Ke kgomo ya naga ka dinaka tsa go petleka, Nare ya teng kwa Mogalakwena. Ke nare ya lenaka la mokhure le Hlabilego mosebudi, lase hlabe la hlosa, Lenaka la boya ka madi le moswang. Dinare weeeee, Nkile wa se bona kae sefolotsa sa nare mara? ... qhubeka ufunde »

Khaha

Ke Motaung wa ha Hlalele Nthethe ya Morapedi ngwana wa lebese la kgomo Lepetu la lekana molala Mana Tau Mana Sebata  

Mohapi

Letebele la Mothimokholo, Pokane, Ke a hola, ke sebothoane! Letebele la Mothimokholo, Pokane a sele, Tebele le a hola, le ea Holimo, Le ea holimo feela, ha le ee tlase! Laba bantu bakwaMohapi bangabaNguni okusempleleni . Bangayingxenye yabakwaHadebe . Baxhumene kakhulu nabakwaRathebe eLesotho  ... qhubeka ufunde »

Umlando ngeSilo uDinuzulu 

INgonyama uDinuzulu yabusa ngemuva kokukhothama kukayise iSilo uCetshwayo kaMpande. INgonyama uDunuzulu yabusa isencane kakhulu ngokweminyaka ngoba yabusa ineminyaka eyishumi nesithupha(16) ,yayizalwe ngowe 1868 ,kanti yaqala ukubusa ngowe 1884 mhla zingama 20 kuNhlaba kwaze kwaba wumhla zingama 18 kuMfumfu 1913 . Unina weSilo uDinuzulu kwakuyiNdlovukazi uNomvimbi indodakazi kaMsweli Mzimela . UMsweli Mzimela wayelwe ngasohlangothini lweZigqoza empini yaseNdondakusuka.Impi yaseNdondakusuka yayiphakathi kwaBantwana oCetshwayo noMbuyazwe bakaMpande kaSenzangakhona. Abalandeli bakaMntwana uCetshwayo babebizwa ngokuthi bawuSuthu ,kanti abakaMntwana uMpuyazwe kwakuyiZigqoza . USuthu olwadla umhlanganiso kuleyo mpi .Le mpi yaseNdondakusuka yalwa iSilo sakwaNodwengu iSilo uMpande sisawadla anhlamvana. Ngokomthetho wasebuNguni uMntwana ozalwe uyise engakabi yinkosi akakwazi ukubusa isizwe uma uyise esekhotheme ngisho noma kungathiwa lowo uyindodana endala kuwo wonke amadodana enkosi kodwa uma ezalwe uyise engakabi yinkosi naye akakwazi ukuba yinkosi . UMntwana  uDinuzulu naye wazalwa uyise uCetshwayo engakabi yinkosi .Kodwa ngesizathu sokuthi uMntwana uDinuzulu wayezalwe waba nguye yedwa ingane yomfana  kwaphoqeleka ukuba abekwe  njeNgonyama kwazise uMntwana uManzolwandle wazalwa

Nyembe

Thwala Skhandisa samakhosi Thwala loMzimkhulu Mnyamande Mkhont’oduma njengezulu Inzimakazi engenazimpondo Ingaba nezimpondo iyahlaba Ithala lomkhonto liseManyamandeni Nhlangothi zimanxebanxeba Wena kaMlamulankunzi ongaziyeki zibulalane Wena kaSiwela owawela umfula ngesilulu Mnyango kawuvalwa Uvalw... qhubeka ufunde »

error: Akuvumelekile lokho !!