Umlando ofinqiwe ngoMngoye ka Dingiswayo Mthethwa
Nina abakaKlebe engimbone ukwehla kwezikaMangcengeza kwathi kwezikaPhungashe wanyamalala!UGawu bazawuliluma bazawuliphimisa bakhumbule amaGawu abebesi!IGwija likaMdlaka ligwegwe lijiyeze abasini bengoma!ISilo sakithi kwaDukuza leso,iSilo uShaka.Nina beSilo ake sikhe phezulu umlando kaMngoye indodana yenkosi uDingiswayo.Ayemaningi amadodana enkosi uDingiswayo,singabala uSeyama,uSomveyi,uMthakathi,uNgungumbana,uSonkonde,uShuqu.uManqe,uKhuzwayo,kanye nabanye abaningi.Ngemuva kokukhothama kwenkosi uDingiswayo iLembe labeka uMmbiya ka Shangana ukuba abuse aBathethwa ize wabe engoweNdlu encane.UMngoye ka Dingiswayo akazange abe yinkosi yaBaThethwa.Kwathi ngesikhathi sokubusa kweSilo uMpande uMngoye wawela uThukela wayokwakha kwaDukuza,ngasemfudlaneni iMbozamo.Nokho wagcina ethuthile lapho wayokwakha eZinsimba eduze nakwaDukuza.Kulapho agcina eshonele khona.Isazathu sokuwela kwakhe uThukela kwaba wukuthi iSilo uMpande sasibulale uKhuzwayo ka Dingiswayo umfowabo kaMngoye.Okusho ukuthi wegenwa yiTwetwe uMngoye wabona ngathi naye wayezobulawa.UKhuzwayo wayesebuthweni leZinyosi.UMngoye wazala uMatshwili owasala empini yaMakhanda ngo1906.Wayekhulele eMbozamo.
Izibongo zikaMngoye
UDambuza mthabathe!
UMabala ngamazipho
USilinda madaka akoPhuthini
UBhamuza-bhamu!
UQotho umba ngomkhonto,
UDangazi ongakhwezi,
UManq’aphandel’oswini
UGunqugunqu!
IThol’elehle ngamandla kuMpisishaka
Liyobulal’izitsha koFamandla
USinqundu singangokwena kweziNsimba
Khona kwena kungafakwa lunyawo
IMbabazan’ethandel’izindlu zabeFundisi
Inhlangu yakithi uMaqolotha
Eyashiy’uMzimba ezalwa nguGobo
Yashiy’uMpande ezalwa nguSenzangakhona
UMbabala kayichachaz’ematsheni
Ngoba yesaba izinzipho ukuqobeka
Oth’esadl’ezinye wadl’ezinye
Ngokudl’ezikaSogwayambiwa ka Mdinwa
Wadl’ezikaFamanda ezalwa nguMsweli emaNgani
Wadl’ezikaSomfula ezalwa nguGada aBaThenjini
Wadl’ezikaMfocozwa ezalwa nguMsweli khon’emaNgadini
Wadl’ezikaMbakuyana kaSihhiya kwaMsweli
Wadl’ezikaGagana khona kwaMsweli
UNkomo zamadoda zinenkelenkele
Odl’ezikaMsolwa kaGovuzana eBaThenjini
Wadl’eMsingizane kaMnyakazi eMdletsheni
Wadl’ezikaNtabatha ezalwa kwaNgiba
Wadl’ezikaMbongwana ezalwa khona kwaNgiba
Ulibinda !Â
